مصاحبه سفیر جمهوری اسلامی ایران با اندیشکده ISIA
مصاحبه سفیر جمهوری اسلامی ایران با اندیشکده ISIA
.
مصاحبه سفیر جمهوری اسلامی ایران با اندیشکده ISIA
ایران به واسطه موقعیت ژئوپولیتیکی ممتاز و پیشینه تمدنی چند هزار ساله، همواره یکی از کانونهای توجه و رقابت قدرتهای خارجی بوده است. این جایگاه راهبردی، در کنار تحولات سیاسی معاصر، سبب شده ایران همواره در معرض فشارها و تنشهای مستمر قرار گیرد. در سالهای اخیر نیز این فشارها ابعاد تازهای یافته است؛ بهویژه در حوزه اقتصادی که با تشدید تحریمها و محدودیتهای مالی، معیشت مردم با دشواریهایی همراه شده است. علاوه بر آن، تنشهای منطقهای و اقدامات تجاوزکارانه از سوی برخی کشورها از جمله رژیم اسرائیل و ایالات متحده آمریکا بر فضای سیاسی و امنیتی اثرگذار بوده است. علی رغم این چالشها، جامعه ایرانی همچنان پویایی و استمرار خود را حفظ کرده است. جریان زندگی اجتماعی ادامه دارد، بازارها دوباره با رونق همراه شده و مردم در آستانه نوروز، همچون سالهای گذشته، خود را برای این آیین کهن آماده میکنند؛ آیینی که نماد تداوم تاریخی، امید و بازآفرینی فرهنگی است.
2. چه چشماندازی برای ادامه مذاکرات بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده میبینید؟
ایران بازگشت به مسیر دیپلماسی با آمریکا را پس از تماس و رایزنی چند کشور منطقه با رئیسجمهور پزشکیان اتخاذ کرد. حضور جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات در عین حال که برای رسیدن به نتیجه در حداقل زمان ممکن است، با هدف خنثی سازی هرگونه شبهه و فضاسازی روانی علیه ایران است که ما را متهم به عدم انعطاف میکنند یا اعلام میکنند که ایران آماده راه حل دیپلماتیک نیست. ایران همچنان مذاکرات را ابزار اصلی برای مدیریت تنشها و پیشبرد منافع ملی خود میداند. ایران آماده ادامه مذاکرات واقعی با آمریکا است، مشروط بر اینکه طرف مقابل هم نیاز به پیامدهای ملموس و جدیت در گفتوگوها را نشان دهد. بنابراین ایران دیپلماسی را ترجیح میدهد اما برای هر سناریوی دیگری آماده است.
3. آیا هنوز فضایی برای توافق بر سر امتیازات متقابل در مورد موضوعات دستور کار مذاکرات و اجتناب از درگیری نظامی وجود دارد؟
ایران همواره تاکید کرده است دیپلماسی و مذاکرات سیاسی تنها راهکار وضع موجود است. اما رفتار و گفتار متناقض مقامات آمریکا در رابطه با مذاکرات، یکی از موانع اصلی شکلگیری یک روند دیپلماتیک موفق است. جمهوری اسلامی ایران به شدت در مذاکرات جدی است و بارها به طرف مقابل اعلام کرده است که حاضر است برای رسیدن به یک توافق، روزهای متمادی در محل مذاکرات باقی بماند. رفع تحریمهای ظالمانه هدف اصلی هر روند دیپلماتیک مرتبط با موضوع هستهای ایران است و لازم است بدان توجه شود که هدف اصلی هر توافق احتمالی، داشتن عایدی برای ملت و کشور است و قرار نیست مسائل دیگری در این مذاکرات به غیر از موضوع هسته ای گنجانده شود. بنابراین تمرکز بر موضوع هسته ای و رسیدن به یک توافق منصفانه(Fair) و متوازن(Equitable) در صورت جدیت طرف امریکایی در دسترس است. بعد از مذاکرات غیرمستقیم اخیر در ژنو مشخص شد که دو طرف میتوانند به نتایج ملموس مثبت دست پیدا کنند.
4. احتمال موج جدیدی از اعتراضات در کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟
ایران تحولات خشونتآمیز ناشی از اعتراضات اقتصادی را جدا از فرآیندهای مدنی و در چارچوب الگوی شبه کودتای خارجی تحلیل میکند. آمریکا در مقاطع مختلف با اتکا به شبکههای غیررسمی، تحریک خشونت و بهرهبرداری از نارضایتیهای واقعی اجتماعی تلاش کرده مسیرهای اعتراضی را از مطالبات اقتصادی به تقابل امنیتی منحرف کند؛ تجربههایی که از کودتای 28 مرداد سال 1332 شروع شده است و همواره به عنوان آخرین گزینه آمریکا در برهههای مختلف آزموده شده است. لذا شکل گیری اعتراض در همه کشورهای دموکراتیک امری عادی و طبیعی است و همواره ممکن است رخ دهد. اما شکل گیری اقدامات شبه کودتا با هماهنگی و مدیریت خارجی با توجه به شکست اخیر در ژانویه 2026 بعید است دوباره طراحی شود.
5. آیا انتظار تغییر در جهتگیری سیاسی کشور در صورت وقوع درگیری نظامی را دارید؟
بیاعتمادی افکار عمومی در ایران نسبت به آمریکا پس از حمله رژیم اسرائیل، بهطور محسوسی افزایش یافته است. بر اساس نتایج یک نظرسنجی مستقل انجامشده توسط موسسه گمان GAMAAN در فاصله شهریور تا مهر ۱۴۰۴ (سپتامبر ۲۰۲۵)، حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد از پاسخدهندگان ایرانی، آمریکا را طرفی غیرقابل اعتماد در مذاکرات دانستهاند. با این حال شرکت دوباره در مذاکرات از سوی ایران، با نگاهی نتیجه محور و در راستای تلاش برای حفظ حقوق هستهای و همزمان رفع تحریمهای ظالمانه صورت میگیرد. با این وجود موضعگیریهای ضد و نقیض مقامات آمریکا، عدم توجه آنها به عنصر زمان و فواصل طولانی مدت در مذاکرات، خرابکاری عناصر جنگطلب آمریکایی و محافل وابسته به رژیم اسرائیل، موجب اخلال در هر روند دیپلماتیک میشوند. اما این بدان معنا نیست که استفاده از ابزار غیر دیپلماتیک منجر به دستاوردی فراتر از مذاکره خواهد بود. تجربه تجاوز نظامی رژیم اسرائیل به ایران بعد از 5 دور گفتگوهای هسته ای نشان داد که خیانت به میز مذاکره و تجاوز به ایران هیچ دستاوردی نخواهد شد. تنها دستاورد تجاوز گذشته رژیم اسرائیل در مذاکرات، تعلیق 8 ماهه گفتگوهای هسته ای بود. بنابراین جمهوری اسلامی نشان داده است که هرگز تحت فشارهای بیرونی و زور از حقوق مشروع و قانونی خود صرف نظر نمیکند.
6. آینده جمهوری اسلامی ایران را چگونه میبینید؟
همانطور که پیش از این نیز تاکید کردم، ایران کشوری با تمدن چند هزار ساله و متضمن عنصر «تداوم تاریخی» است. در همه این سال ها علی رغم فشارها و حتی تجاوزهای نظامی ، ساختار سیاسی و اجتماعی ایران توانسته فشارها و تهدیدات خارجی را پشت سر بگذارد . جمهوری اسلامی ایران با اتکا به مردمسالاری دینی، سرمایه اجتماعی و تجربه مدیریتی چهار دهه گذشته، مسیر تثبیت و ارتقای جایگاه منطقهای و بینالمللی خود را ادامه خواهد داد. ما به گفتوگو، همکاری منطقهای و احترام متقابل پایبندیم و معتقدیم آینده سیاسی ایران مبتنی بر ثبات، اقتدار و تعامل مسئولانه با جهان خواهد بود. مردم ایران نیز علی رغم همه فشارها با وحدت ملی و اراده قوی، مسیر توسعه و پیشرفت را دنبال خواهند کرد.
7- درباره روابط بین ایتالیا و جمهوری اسلامی ایران چه فکر میکنید؟
در سالهای اخیر، رویکرد اروپا در قبال ایران، که تا حد زیادی متأثر از همسویی با سیاستهای ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل بوده، موجب کاهش نقشآفرینی مستقل این قاره در روندهای دیپلماتیک مرتبط با ایران شده است. این در حالی است که اتحادیه اروپا به عنوان یکی از طرفهای اصلی برجام، زمانی جایگاه محوری در شکلگیری و پیشبرد توافق هستهای داشت، اما در تحولات و مذاکرات اخیر عملاً از نقش تعیینکننده فاصله گرفته است. در این چارچوب، ایتالیا که همواره از شرکای مهم ایران در اروپا محسوب میشد و در دهههای گذشته جایگاهی ویژه در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران داشته، در ماههای اخیر در برخی حوزهها، مواضعی غیرسازنده اتخاذ کرده که با روح همکاریهای سنتی دو کشور همخوانی ندارد و میتواند بر روند روابط دوجانبه تأثیرگذار باشد. با این حال، پیشینه بیش از ۱۶۰ ساله مناسبات تهران و رم گواه آن است که روابط دو کشور بر پایه تعامل سازنده، احترام متقابل و درک مشترک از منافع متقابل شکل گرفته است. پیوندهای عمیق تاریخی و فرهنگی میان دو تمدن کهن، همچنان ظرفیت آن را دارد که مبنایی برای احیای نقش فعالتر و متوازنتر ایتالیا در روابط با ایران باشد. انتظار میرود ایتالیا با بازنگری در برخی رویکردها و با اتخاذ سیاستی سازنده و مستقل، زمینه بازگشت به جایگاه سنتی خود در تعامل با ایران و ایفای نقشی سازندهتر در معادلات منطقهای را فراهم آورد.